Galata Köprüsü

 Loading ...

Galata Köprüsü, II. Abdülhamit tarafından İstanbul‘da Haliç üzerine yaptırılmış olan, Karaköy’le Eminönü‘nü birleştiren köprü.

Tarih boyunca Haliç’in iki yakasını Galata köprüleri birleştirmiştir. Bizans tarihçileri, Haliç üzerindeki ilk köprünün I. Justinianus (altıncı yüzyıl) devrinde yapıldığını, adının ‘Aghios Khalinikos Köprüsü’ olduğunu yazar. Yeri tam olarak bilinmemekle birlikte, 12 kemerden oluşan bu taş köprünün Eyüp-Sütlüce arasında olduğu tahmin edilmektedir.

Fatih Sultan Mehmet de İstanbul’un fethi sırasında Haliç’e bir köprü yaptırmıştır. Demir halkalarla birbirine bağlanmış ve üzerine kalın kalaslar çakılmış dev fıçılardan oluşan bu köprü Ayvansaray-Kasımpaşa arasında idi. Nişancı Mehmet Paşa bu köprünün fıçılardan değil, yan yana demirlenmiş ve kirişlerle birbirine bağlanmış gemilerden oluştuğunu söyler.

Galata Köprüsü için ilk girişim II. Beyazıt döneminde yapıldı. Leonardo da Vinci, padişahla temasa geçerek bir Haliç Köprüsü tasarımı sundu. Gerçekleştirilmesi teknik olarak imkânsız görülen bu tasarımın üzerinden 350 yıl geçtikten sonra ilk Galata Köprüsü, 1845 yılında, Sultan Abdülmecid zamanında annesi Bezm-i Alem Valide Sultan tarafından yaptırıldı.

Köprüye ‘Cisr-i Cedid’, ‘Valide Köprüsü’, ‘Yeni Köprü’, ‘Büyük Köprü’, ‘Yeni Cami Köprüsü’, ‘Güvercinli Köprü’ adları takılmıştı. Günümüzde yalnızca Galata Köprüsü olarak bilinmektedir. 1863, 1875 ve 1912 yıllarında yenilenen Galata Köprüsü, 1912′de açılan son köprü, 1992′de yandı. Yanan köprü onarıldıktan sonra Balat-Hasköy arasına yerleştirildi ve Karaköy-Eminönü arasındaki eski köprü yerine modern bir köprü yapıldı.

En eski kayıtlara göre,Altın Boynuz üzerine köprü M.Ö. 6. yüzyılda büyük Jüstinyanüs tarafından yapıldı. 1453′te Konstantinepol düştüğünde Türkler, gemilerini yanyana birleştirerek mobil bir köprü meydana getirdiler ve onu ordularını Altın Boynuz’un bir tarafından, diğer tarafına geçişte kullandılar. 1502-1503 yıllarında bölgeye ilk köprü yapma planları konuşuluyordu. Sultan II.Beyazıd, Leonardo da Vinci’den bir dizayn istedi. Altın Boynuz için hazırlanan köprü tek açıklıklı 240 metre uzunluğunda ve 24 metre genişliğinde idi.Eğer yapılsaydı dünyadaki en uzun köprü olacaktı. Maalesef istekli dizayn padişahın onayını karşılayamadı. Diğer İtalyan sanatcısı Mikelancelo İstanbul’a köprü için davet edildi. Mikelancelo bu teklifi red etti.Altın Boynuz’a karşıdan karşıya köprü yapma düşüncesi 19. yüzyıl’a kadar rafa kaldırılıyordu..

Galata köprüsü, saygın İstanbul’un geleneksel şehri, İmparatorluk sarayı ve başlıca dinler ve İmparatorluğun layik enstitüsü; Galata,Beyoğlu ve Harbiye’de büyük oranda gayri müslümün yaşadığı,yabancı tüccar ve diplomatların yaşayıp çalıştığı yerler arasında sembolik bir bağdır.Bu münasebetle köprü iki ayrı kültürü bir araya getiriyordu.

Peyami Safa’nın romanı “Fatih Harbiye” de, Fatih ilçesi‘nden Harbiye’ye köprü yolu ile giden bir kimse farklı uygarlık ve farklı kültürü ayaklarına yarleştirir der. Hayaldeki yerinden farklı olarak, Galata Köprüsü’nün romantik görünüşü pek çok ressama ve oymacıya onu konu yapar.

İstanbul‘daki bütün turlar köprüyü içine alır. Çünkü, Constantinople’un eski şehrinin geçiş yoludur.

Kaynak: Vikipedi